Nigâhban
Köken: Farsça kökenli olup, 'nigâh' (bakış, gözetim) ve 'bân' (bekçi, koruyucu) bileşenlerinden oluşur. Osmanlı Türkçesinde yaygınlaşan bu terim, zamanla dilimize yerleşmiştir. Kökeni belirsizdir, ancak Farsça kökenli olması kuvvetle muhtemeldir.
Nigâhban Kelime Anlamı
Köken: Farsça nigāhbān
- 1a.
Gözleyen kimse, bekçi
"Kanla, irfanla kurduk biz bu Cumhuriyeti / Cehennemler kudursa ölmez nigâhbanıyız"
— Marş
Yapay Zeka ile Nigâhban Analizi
Yapay Zeka Sözlük
Genellikle koruma, gözetim ya da denetim görevini ifade ederken kullanılan, biraz eski ve edebi bir terimdir. Resmi ya da askeri bağlamlarda sıkça karşımıza çıkar; günlük dildeyse yerini 'bekçi', 'görevli' ya da 'koruyucu' gibi sözcükler almıştır. Üslup olarak ciddi, resmi ve bazen de tarihsel bir hava taşır.
Dikkat: Yanlış kullanım
Belirgin bir yanlış kullanım kaydı yok.
Günlük konuşma
Kütüphanenin gece bekçisine 'nigâhban' diyemeyiz, artık 'görevli' diyoruz.
Yazılı anlatım
Kale duvarlarında gece boyunca sessizce dolaşan nigâhban, ay ışığında silahlı haydutları uzakta tutmayı başardı.
Farklı bağlam
Eski saraylarda, padişahın özel nigâhbanları, haremdeki hassasiyetleri korumakla görevliydi.